Yazma disiplini kurmanın önündeki en büyük engellerden biri çoğu zaman zaman değil, zamanı yönetememektir. Yoğun bir iş temposu, ev sorumlulukları ya da sınav dönemleri arasında sıkışan bir yazar adayı için mesele genellikle “vaktim yok” değil, var olan vaktin nasıl kullanılacağını bilmemektir. Yazma disiplininin ilk adımı olan yazar kimliğini kurduktan sonra sıradaki mesele zamanı yönetmektir.
Aşağıdaki altı teknik, yazma seanslarını daha verimli hale getirmek isteyenler için yaygın olarak kullanılan zaman yönetimi yöntemlerini bir araya getiriyor.
Ters pomodoro yöntemi
Klasik pomodoro tekniğinin aksine ters pomodoro yöntemi, kısa çalışma aralıkları yerine daha uzun ve kesintisiz seansları öne çıkarır. Kırk beş ila doksan dakika süren derin bir çalışma seansının ardından beş ila on dakikalık hızlı bir mola verilir. Bu yöntem özellikle derin düşünen ve yaratıcı problem çözme gerektiren işlerle uğraşan yazarlar için etkilidir. Uygulaması şöyle işler:
- Çalışmaya başlamadan önce kısa bir mola verilir; bu sırada esneme, kısa bir yürüyüş ya da derin nefes almak gibi rahatlatıcı bir şey yapılır.
- Ardından tam konsantrasyonla, odaklanılmış bir çalışma aralığına girilir.
- İhtiyaç hissedildiğinde beş ila on dakikalık yeni bir mola verilir.
- Mola ve çalışma süreleri güne ve enerji seviyesine göre ayarlanarak döngü tekrarlanır.
Zaman takibi
Zaman takibi, bir gün içinde yapılan işleri, aktiviteleri ve serbest zamanları kaydetmeyi öngören bir yöntemdir. Zamanın nasıl kullanıldığına dair farkındalığı artırır ve nerede değişiklik yapılması gerektiğini görünür kılar. Kâğıt kalemle ya da bir uygulama üzerinden gün içindeki her işe ayrılan süre kaydedilir; birkaç hafta sonra bu veriler toparlanıp analiz edilir ve günlük rutinler bu analize göre yeniden düzenlenir.
İş gruplaması
Farklı ortamlarda, farklı beklenti ve ruh hallerine göre değişen işler arasında sürekli geçiş yapmak dikkat dağınıklığı yaratır. İş gruplaması, benzer dikkat ve zihinsel durum gerektiren işleri bir araya getirerek bu geçişlerin yol açtığı bölünmeyi azaltır. Örneğin araştırma yapmayı gerektiren işler bir bloğa, kurgu yazımı başka bir bloğa, redaksiyon gibi teknik işler ayrı bir bloğa toplanabilir.
Kurbağayı ye tekniği
Mark Twain’e atfedilen “sabah ilk iş canlı bir kurbağa yiyin, günün geri kalanında başınıza daha kötü bir şey gelmeyecektir” sözünden ilham alan bu teknik, güne en zorlu ya da en çok ertelenen görevle başlamayı önerir. Önce günün en kritik ve zorlu işi belirlenir, sonra diğer görevlere geçmeden önce sabah ilk iş olarak bu görev üzerinde çalışılır. Bir görev tamamlandığında bir sonraki “kurbağa” seçilir ve süreç bu şekilde devam eder.
Eisenhower matrisi
Amerika Birleşik Devletleri’nin otuz dördüncü başkanı Dwight D. Eisenhower’ın adıyla anılan bu yöntem, görevleri aciliyet ve önem kriterlerine göre dört çeyreğe ayırır. Acil ve önemli işler hemen yapılır, önemli ama acil olmayan işler programlanır, acil ama önemli olmayan işler mümkünse devredilir, ne acil ne önemli olan işler ise elenir. Yazarlar için özellikle ikinci çeyrek, yani acil olmayan ama uzun vadeli hedeflere katkı sağlayan yazma seansları, kolayca ertelenen ama en çok korunması gereken zaman dilimidir.
Zaman kutusu (timeboxing) tekniği
Zaman kutusu tekniğinde bir işe, tamamlanıp tamamlanmadığına bakılmaksızın sabit ve önceden belirlenmiş bir süre ayrılır. Önce üzerinde çalışılacak iş ve ulaşılmak istenen net hedef belirlenir, ardından göreve on beş dakika ile iki saat arasında değişen bir zaman çizelgesi tanımlanır. Süre boyunca yalnızca o göreve odaklanılır ve süre dolduğunda çalışma durdurulup ilerleme değerlendirilir.
Bu altı teknik ayrı ayrı da denenebilir, birbirini tamamlayacak şekilde bir arada da kullanılabilir. KalemKahveKlavye’nin Yazma Disiplini e-kitabı, bu teknikleri yazma rutinini kurma ve sürdürme sürecine entegre eden çalışma dosyaları ve interaktif bir yazı takip çizelgesiyle birlikte sunuyor.
Yazarlar için zaman yönetimi, yazma seanslarını daha verimli hale getirmek isteyenlere yönelik altı teknik içerir: ters pomodoro, zaman takibi, iş gruplaması, kurbağayı ye tekniği, Eisenhower matrisi ve zaman kutusu (timeboxing). Bu yöntemler Kalemkahveklavye Atölye tarafından yazma disiplini kurma sürecine uyarlanmıştır.
Yazının cevap verdiği sorular:
- Yazarlar için en etkili zaman yönetimi teknikleri nelerdir?
- Ters pomodoro yöntemi nasıl uygulanır?
- Eisenhower matrisi yazma rutinine nasıl uygulanır?
- Kurbağayı ye tekniği nedir?
